Zelfstandigenwet in consultatie

Al jaren bestaat er onduidelijkheid en discussie over het werken met zelfstandigen. Dit kabinet wil zorgen voor meer rust en duidelijkheid onder zelfstandigen en opdrachtgevers voor de lange termijn, en een doorbraak in alle discussies hierover.

Nederland telt meer dan een miljoen zelfstandigen. Met de Zelfstandigenwet geeft het kabinet antwoord op de fundamentele vraag: wanneer kan ik in ieder geval als zelfstandige werken? En is er dus géén sprake van loondienst? Met duidelijke spelregels vooraf. 

Bij de voorbereiding van het wetsvoorstel zijn verschillende partijen betrokken en met de internetconsultatie wil het kabinet aanvullende inbreng ophalen.

De conceptversie wordt als volgt toegelicht:
“Met de zelfstandigenwet worden twee toetsen ingevoerd: de zelfstandigentoets en werkrelatietoets.  Er wordt een nieuwe bepaling in de wet toegevoegd die regelt dat als aan deze twee toetsen wordt voldaan er (in ieder geval) geen sprake is van gezag. Er kan dan dus als zelfstandige worden gewerkt.  Als niet voldaan wordt aan één of beide toetsen, dan is er niet gelijk sprake van een arbeidsovereenkomst. Er is dan alleen geen zekerheid dat je als zelfstandige kunt werken op basis van de Zelfstandigenwet. Dit moet dan worden beoordeeld op grond van de huidige regels (het bestaande toetsingskader van artikel 7:610 BW, eerste lid). Dan kan het zijn dat sprake is van een arbeidsovereenkomst. Maar ook kan het zijn dat op grond van de huidige regels als zelfstandige kan worden gewerkt. De bescherming van werknemers wordt op geen enkele manier aangetast met deze wet. We willen hiermee juist voorkomen dat werkenden onbedoeld en onbeschermd als zelfstandige aan de slag gaan. Hiermee wordt namelijk duidelijker wanneer wél sprake is van werken als zelfstandige. De twee nieuwe toetsen bestaan uit een beperkte set scherpe, maar duidelijke criteria. Uitgangspunten daarbij zijn: het past bij werken als zelfstandige als je onafhankelijk bent van anderen, risico’s draagt en je de vrijheid hebt om je werk zelf te organiseren”.

Zelfstandigentoets

De zelfstandigentoets kijkt naar de persoon van de zelfstandige en hoe hij/zij zich in het economisch verkeer gedraagt.

1. De zelfstandige voldoet aan de basisvoorwaarden om als zelfstandige te kunnen werken:
   - een KVK- inschrijving
   - BTW-nummer
   - aparte rekening voor zakelijke transacties
   - is zelf verantwoordelijk voor de facturatie (mag door een ander worden uitgevoerd)
   - hanteert een betalingstermijn voor klanten en opdrachtgevers
   - verricht zelf betalingen aan derden en kan aangesproken worden op te late betaling.
2. Meerdere opdrachtgevers: de zelfstandige heeft in het lopende kalender jaar en het vorige kalenderjaar in totaal tenminste 3 verschillende opdrachtgevers of klanten gehad.
3. De zelfstandige besteedt jaarlijks een x-bedrag aan voorzieningen tegen risico's die horen bij het werken als zelfstandig ondernemer. Zoals b.v. een verzekering voor (langdurige) arbeidsongeschiktheid, een pensioenvoorziening of een (bedrijfs)aansprakelijkheidsverzekering.

Werkrelatietoets

De werkrelatietoets ziet op de vrijheid van een zelfstandige (diens onafhankelijkheid, en dus ontbreken van ‘gezag’) binnen een opdracht.

1. Beide partijen hebben de wil om te werken buiten een arbeidsovereenkomst.
2. De zelfstandige is vrij om te bepalen hoe de werkzaamheden worden uitgevoerd. De opdrachtgever mag wel instructies geven over het wat.
3. De zelfstandige is vrij om te bepalen op welke tijden en op welke locatie de werkzaamheden worden uitgevoerd. Er zijn twee uitzonderingen hierbij:
   - Locatie gebonden werk: werk dat fysiek nergens anders kan
   - tijdsgebonden werk: werk dat alleen op bepaalde momenten mogelijk is.
4. De zelfstandige werkt voor eigen rekening en risico.
   a) De werkende kan economische baten genieten.
   b) De werkende loopt financiële risico’s bij verrichte arbeid

Wie niet aan de twee toetsen voldoet, moet op basis van de criteria kunnen bepalen welke aanpassingen nodig zijn om alsnog als zelfstandige te werken. Voor zelfstandigen die niet aan de voorwaarden kunnen of willen voldoen, blijven de bestaande regels gelden.

Meer informatie over de internetconsultatie vind je op deze website.